Sut i weithio gydag ysgolion

HOW TO WORK WITH SCHOOL HEADER

Mae’r adran hon yn cynnwys cyngor ar y canlynol:

cyflwyno’r achos dros y celfyddydau

cysylltu â’r ysgol am y tro cyntaf

cydgynllunio eich prosiect gan gynnwys datblygu’r brîff / contract

 

Pledio achos y celfyddydau

Mae sicrhau amser cwricwlwm gwerthfawr yn gallu bod yn heriol felly pan fyddwch yn trefnu prosiectau’r celfyddydol gydag ysgolion, efallai y bydd yn ddefnyddiol i sicrhau bod y dadleuon ynghylch effaith gadarnhaol y celfyddydau ar addysg eich plant ar flaenau eich bysedd. 

Mae ymchwil yn dangos bod addysg o ansawdd uchel yn y celfyddydau yn cynyddu cymhelliant dysgwyr ac yn gwella perfformiad. Cliciwch ar y dolenni canlynol i gael tystiolaeth o effaith y celfyddydau ar addysg pobl ifanc: enghreifftiau o ymchwil Culture Case ac ArtsEd Search. Efallai y byddwch hefyd am ddarllen rhesymeg yr Athro Donaldson o blaid y celfyddydau yn ei adolygiad o’r cwricwlwm yng Nghymru, Dyfodol Llwyddiannus (tudalennau 43-44). 

Gall partneriaethau gweithredol rhwng artistiaid/grwpiau’r celfyddydau ac ysgolion wella a chyfoethogi profiad myfyrwyr, gan arwain at effaith hirdymor a chynaliadwy.

Cysylltu â’ch ysgol bartner am y tro cyntaf

I gael manylion am ysgolion yn eich ardal, ewch i wefan Llywodraeth Cymru Fy Ysgol Leol

Pan fyddwch yn trefnu prosiectau, mae’n ddefnyddiol sicrhau dealltwriaeth o sut mae eich gwaith yn mynd i fod yn rhan o’r cwricwlwm, gyda phwy i gysylltu, a sut i gael rhagor o wybodaeth am yr ysgol gan gynnwys lefel ei hymgysylltiad â’r celfyddydau a’r cyfryngau ar hyn o bryd. 

Mae’r Tabl Cysylltiadau yn lle da i ddechrau. Gall eich helpu i benderfynu gyda phwy y dylech gysylltu yn yr ysgol am y tro cyntaf a sut mae eich gwaith yn gysylltiedig â’r cwricwlwm cenedlaethol ar bob cam neu gyfnod sylfaen.

Gallwch gael gwybodaeth am hyfforddiant ar gyfer artistiaid mewn perthynas â gweithio gydag ysgolion, yn yr Adran Cysylltiadau ac Adnoddau Defnyddiol

Pan fyddwch yn cysylltu ag ysgol am y tro cyntaf, neu’n creu deunydd marchnata, mae’n werth ystyried beth y gallwch ei gynnig mewn perthynas ag anghenion yr ysgol. Mae gan bob ysgol Gynllun Datblygu Ysgol (mae rhai yn ei alw’n Gynllun Gwella Ysgol neu SIP) sy’n nodi ei blaenoriaethau strategol. Mae’r rhain yn debygol o gynnwys gwaith sy’n ymwneud â’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd yn ogystal â mynd i’r afael ag anghenion grwpiau penodol o ddisgyblion (e.e. myfyrwyr o dan anfantais neu fyfyrwyr Mwy Abl a Thalentog.) Drwy amlygu sut mae eich gwaith yn berthnasol a sut allwch chi a’ch gwaith helpu i fynd i’r afael â blaenoriaethau presennol yr ysgol, rydych yn fwy tebygol o ddal sylw’r ysgol a chael y cyfle i drefnu cyfarfod er mwyn trafod eich prosiect arfaethedig yn fwy manwl. Eich nod yn ystod eich cyswllt cyntaf ac unrhyw gyfarfod dilynol yw trafod a darganfod tir cyffredin gyda’r ysgol a’r athrawon. 

 

 

Cyfarfod

Dylai eich cyfarfod cychwynnol gyda’r ysgol edrych ar sut y mae eich gwaith yn rhan o gwricwlwm yr ysgol a chynlluniau’r athro/athrawes ar gyfer dosbarthiadau a grwpiau blwyddyn penodol.

Mae’r Adran Cysylltiadau ac Adnoddau Defnyddiol yn rhoi cyngor i artistiaid ac athrawon ar weithio mewn partneriaeth. Gall cyhoeddiadau fel Working with artists in your school, er ei fod wedi’i anelu at athrawon, hefyd fod yn ddefnyddiol i artistiaid sy’n gweithio gyda’r ysgol. 

I’ch helpu i ystyried sut y gall eich gwaith helpu i i ategu’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd, gweler, Gweithio mewn partneriaeth ar y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd.

Yn y cyfarfod cychwynnol, dylech hefyd geisio cwmpasu materion ymarferol yn cynnwys amddiffyn plant, datgeliad manylach, cyfle cyfartal, iechyd a diogelwch, yswiriant atebolrwydd cyhoeddus yn ogystal ag unrhyw bolisïau ysgol perthnasol eraill (e.e. ar reoli ymddygiad ac amseriad / trefn y diwrnod ysgol).

Cytuno ar y brîff

Yn dilyn y cyfarfod, gall fod yn ddefnyddiol i chi ddrafftio brîff prosiect y gallwch ei ddefnyddio i egluro a chytuno ar fanylion y prosiect gyda’r athro/athrawes.

Os yw’n bosibl, ceisiwch gyfarfod â’r disgyblion y byddwch yn gweithio gyda nhw neu eu harsylwi yn y dosbarth cyn dechrau’r prosiect. Ar y lleiaf, ceisiwch gael gwybodaeth am anghenion arbennig penodol, materion ymddygiadol, gofynion corfforol a gofynion dysgu ymlaen llaw, er mwyn i chi allu cynllunio i fynd i’r afael â’r rhain.

Brîff y prosiect – rhestr wirio o feysydd i’w cwmpasu

  • Nodau ac amcanion ar gyfer pob partner (Beth yw diben y prosiect hwn?)
  • Disgrifiad cryno o’r prosiect (beth rydych yn bwriadu ei wneud)
  • Hyd y prosiect (dyddiadau dechrau a gorffen, pa mor aml y bydd cyswllt)
  • Y cefndir (Beth yw’r man cychwyn ar gyfer y grŵp hwn?)
  • Manylion y dysgwyr y byddwch yn gweithio gyda nhw (ystod oedran, maint y grŵp, disgyblion AAA, disgyblion ESOL)
  • Aelodau o staff yr ysgol sy’n cymryd rhan - ac enw’r prif gyswllt
  • Rolau a chyfrifoldebau prosiect ar gyfer artistiaid ac athrawon (gan gynnwys rheoli a chydgysylltu)
  • Lleoliad / ardal(oedd) addysgu’r ysgol – gan gynnwys unrhyw ymweliadau wedi’u cynllunio oddi ar y safle
  • Cymorth ac adnoddau sydd ar gael i’r artist – (e.e. cymorth technegol, ymarferol, staff a phwy fydd yn gyfrifol am ddarparu pa ddeunyddiau ac adnoddau)
  • Canlyniadau prosiect (digwyddiad / arddangosfa / perfformiad / rhannu gwaith sydd ar y gweill)
  • Cynllun monitro a gwerthuso - Pwy fydd yn arwain ar hwn? Sut rydych yn bwriadu mesur effaith y prosiect ar ddysgu? Sut fyddwch yn gwybod ei fod yn llwyddiant?
  • Cynaliadwyedd (Sut all yr ysgol adeiladu ar y gwaith a’r sgiliau y mae’r prosiect yn eu creu)

Contractau

Mae’n well gan rai ysgolion, sefydliadau celfyddydol ac artistiaid gael contract. Mae hyn yn ffurfioli’r prosiect ac yn gosod rolau a chyfrifoldebau gan gynnwys hawlfraint a hawliau. Gall sicrhau nad oes camddealltwriaeth a helpu i ddatrys gwrthdaro os bydd yn codi.

Mae contract fel arfer yn cynnwys:

  • enwau a chyfeiriadau’r ysgol a’r artist
  • y brîff (tasgau allweddol / amlinelliad o’r gwaith y mae’r artist yn ymwneud ag ef)
  • dyddiadau dechrau a gorffen
  • nifer y dyddiau’r wythnos/mis y bydd yr artist yn gweithio ar y prosiect
  • manylion grwpiau y bydd yr artist yn gweithio gyda nhw – maint dosbarth, ystod oedran a gallu
  • lleoliad gwaith y tu mewn a’r tu allan i’r ysgol a’r amseroedd y mae’r lle ar gael
  • amlinelliad o gyfraniad yr artist at y prosiect yn cynnwys:

- unrhyw amser a lle i artistiaid ddatblygu ymarfer creadigol

- rheoliadau adeiladu

- unrhyw waith celf a gaiff ei gadw gan yr ysgol

- hawliau hawlfraint ac atgynhyrchu

- diolchiadau a chydnabyddiaethau

  • enw prif gyswllt yr ysgol mewn perthynas â’r prosiect hwn
  • statws hunangyflogedig yr artist a chyfrifoldebau ar gyfer Yswiriant Gwladol a threth incwm
  • trefniadau ar gyfer talu ffi’r artist
  • unrhyw gyllideb arall i gwmpasu deunyddiau, treuliau, offer, yswiriant, atebolrwydd cyhoeddus yr artist
  • gweithdrefnau amddiffyn plant (diogelu)
  • costau’n ymwneud â’r cynnyrch/digwyddiad terfynol a chyfrifoldebau ar gyfer yswiriant (os yw’n briodol)
  • gweithdrefn ar gyfer dirwyn y prosiect i ben yn gynnar gan gynnwys ffïoedd heb eu talu
  • llofnodion yr artist a chynrychiolydd yr ysgol, ynghyd â dyddiadau 

Hyd yn oed oes nad oes gennych gontract ffurfiol o’r fath, gallai fod yn ddefnyddiol i chi lunio llythyr ffurfiol sy’n cadarnhau prif delerau’r prosiect.

Mae’n werth buddsoddi amser i gael brîff y prosiect a/neu hawl y contract yn iawn er mwyn osgoi unrhyw gamddealltwriaeth ar ôl i weithgaredd y prosiect ddechrau ac er mwyn sicrhau bod gan y ddau bartner gyd-ddealltwriaeth o’r hyn rydych yn ceisio ei gyflawni.