Y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

Lnf Header

Y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd Cenedlaethol

Mae Llywodraeth Cymru wedi nodi codi safonau llythrennedd a rhifedd mewn ysgolion yn flaenoriaeth ac o fis Medi 2013 ymlaen, daeth y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd Cenedlaethol yn un o ofynion statudol y cwricwlwm. Erbyn hyn mae plant 7-14 oed yn cael profion darllen a rhifedd blynyddol.

 

Trosolwg

Mae’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd wedi’i gynllunio i ymgorffori llythrennedd a rhifedd ar draws y cwricwlwm, nid dim ond mewn Cymraeg, Saesneg a Mathemateg. Mae’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd yn offeryn cynllunio’r cwricwlwm i helpu athrawon pob pwnc i feddwl am sut y gallant gynllunio a rhoi cyfleoedd i ddisgyblion ddatblygu sgiliau llythrennedd a rhifedd mewn ffyrdd ymarferol.

 

Beth sydd yn y Fframwaith?

Mae’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd yn disgrifio’r sgiliau y mae disgwyl i blant a phobl ifanc 3-16 oed eu datblygu ac mae’n gosod datganiadau deilliannau ar gyfer pob blwyddyn.

 

Bydd yn ddefnyddiol i artist sy’n gweithio gyda’r ysgol drafod gyda’r athro/athrawes/athrawon pa sgiliau llythrennedd a rhifedd a allai ddeillio’n naturiol o’r prosiect. (Gallai’r rhain fod yn sgiliau sy’n ymwneud â’r prosiect sy’n cael ei gyflawni gyda’r ysgol neu sgiliau y mae’r artist yn eu defnyddio yn ei waith/gwaith ehangach). Dull arall fyddai gofyn i’r athro/athrawes egluro’r agweddau ar lythrennedd a rhifedd y maent yn ymwneud â hwy ar hyn o bryd - ac ystyried unrhyw gysylltiadau naturiol â’r prosiect celf arfaethedig. Efallai y bydd yr athro/athrawes am ddefnyddio deilliannau’r prosiect fel ffordd o asesu sut y mae disgyblion yn gwneud cynnydd wrth ddatblygu sgiliau penodol yn y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd.

 

Caiff llythrennedd a rhifedd eu rhannu i’r meysydd canlynol:

 

Llythrennedd

  • llafaredd ar draws y cwricwlwm
  • darllen ar draws y cwricwlwm
  • ysgrifennu ar draws y cwricwlwm.

 

Rhifedd

  • datblygu rhesymu rhifol
  • defnyddio sgiliau rhif
  • defnyddio sgiliau mesur
  • defnyddio sgiliau data.

 

Gallai fod yn ddefnyddiol lawrlwytho/argraffu’r rhestr gyfeirio gyflym ar gyfer y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd (INSERT LINK here) a’i defnyddio fel canllaw i feddwl am sut rydych yn defnyddio’r sgiliau hyn yn eich gwaith eich hun/neu yn eich gwaith gyda phobl ifanc. Yn arbennig, mae’n werth cofio NAD yw rhifedd yn union yr un peth â Mathemateg. (Gyda Rhifedd, mae’r pwyslais ar ddefnyddio sgiliau ‘rhesymu rhifiadol’ (rhifau, mesur a data) i ddatrys problemau’r byd go iawn – a gallu cynllunio, cyflawni ac egluro’r dulliau sy’n ymwneud â dod o hyd i’r ateb.

 

Mae’r tabl, yn syml, yn rhoi’r penawdau a ddefnyddir gan y Fframwaith, yn hytrach na’r manylion. I gael rhagor o wybodaeth am y mathau o sgiliau a lefelau, ewch i Fersiynau Cyfeillgar i ddysgwyr o’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd sy’n disgrifio’r deilliannau llythrennedd a rhifedd y mae athrawon yn gweithio tuag atynt, yn ôl cyfnod allweddol a blwyddyn ond byddwch yn ymwybodol y gallai’r dosbarth fod yn gweithio ar sawl blwyddyn wahanol yn y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd, yn dibynnu ar lefel pob disgybl unigol.

 

Sut y mae athrawon yn defnyddio’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd?

Mae athrawon yn defnyddio’r Fframwaith fel a ganlyn:

  • cynllunio gwersi i sicrhau bod pawb yn y dosbarth yn cael y cyfle i ddatblygu a mireinio’r sgiliau
  • helpu plant gyda’u gweithgareddau hunanasesu eu hunain a chynllunio ar gyfer dysgu
  • pennu cynnydd ac adrodd i rieni
  • nodi dysgwyr a allai elwa ar gymorth ychwanegol neu sy’n gweithio ar lefel uwch na’r hyn a allai fod yn ddisgwyliedig am eu hoedran.

 

Mae’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd ar gael yn y ddolen ganlynol ap Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd ac mae’r canllawiau i athrawon a’r geirfaoedd technegol i’w gweld yn Cynorthwyo ysgolion i gyflwynor Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd Cenedlaethol <http://learning.gov.wales/docs/learningwales/publications/130415-lnf-guidance-cy.pdf>

 

Hyfforddiant ar sut i ategu’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

Caiff athrawon gymorth gan y Consorita Addysg Rhanbarthol i wella llythrennedd a rhifedd (INSERT HOT TEXT LINK to COLLABORATION). Mae canllawiau i artistiaid sy’n gweithio gyda’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd yn dechrau dod i’r golwg er mwyn ategu’r rôl unigryw y maent yn ei chwarae o ran datblygu’r sgiliau hanfodol hyn. I gael rhagor o wybodaeth cysylltwch â’r Rhwydweithiau Rhanbarthol ar gyfer y Celfyddydau ac Addysg (INSERT HOT TEXT LINK to Useful Links & resources).

 

Mae’r holl astudiaethau achos (INSERT hyper LINK to case studies) yn dangos sut mae prosiectau wedi helpu i ddatblygu’r sgiliau a nodir yn y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd.