Defnyddio’r Gweithgareddau Cyforiog

header defnyddio’r gweithgareddau cyfoethog

‘Er mwyn iddynt ymroddi i ddysgu, mae angen amgylcheddau cyfoethog, symbylol ar blant a phobl ifanc lle y gallant ymchwilio ac arbrofi â syniadau ac adnoddau, cydweithio â’u cyfoedion a chreu cysylltiadau dynamig gan deimlo bod diben clir i hynny er mwyn llunio ystyr.’

Adroddiad Donaldson

Wedi’u llunio gan dîm o artistiaid ac athrawon o bob cwr o Gymru, mae’r Gweithgareddau Cyforiog a geir yn y Pecyn Cymorth hwn yn anelu at ddarparu syniadau newydd a chyffrous ar gyfer datblygu sgiliau llythrennedd a rhifedd drwy weithgareddau’r celfyddydau. 

 

Hyblyg

Ni fwriedir i’r gweithgareddau cyfoethog fod yn ddilyniannol. Nid oes man cychwyn penodedig. Edrychwch ar yr hyn y mae pob gweithgaredd cyfoethog yn ei gwmpasu (mae’r adran drosolwg agoriadol yn y Nodiadau Athrawon yn fan cychwyn da) ac ystyriwch pa weithgareddau sy’n ymddangos yn briodol neu’n sy’n debygol o apelio at eich dosbarth. Bydd modd i chi addasu yn ôl yr angen. Gallwch ddewis cwblhau’r holl dasgau o fewn Gweithgaredd Cyforiog wedi’u gwasgaru dros hanner tymor neu ddewiswch ychydig ohonynt i ganolbwyntio arnynt dros un neu ddwy wers. Er bod y Gweithgareddau Cyforiog wedi’u trefnu yn ôl Cyfnod Allweddol, mae’n bosibl addasu llawer o’r tasgau, themâu a dulliau ar gyfer gwaith ar draws ystod o oedrannau gwahanol. Arbrofwch gyda ffyrdd gwahanol o ddefnyddio’r Gweithgareddau Cyforiog sy’n berthnasol i’ch cyd-destun addysgu chi. 

 

Celfyddydau Cyfoethog

Y man cychwyn ar gyfer yr holl weithgareddau yw syniad artistig ynddo’i hun ac mae syniadau ar gyfer cysylltu ag artistiaid, cerddorion, dawnswyr ac ymarferwyr theatr cyfoes wedi’u cynnwys drwy gydol y Gweithgareddau Cyforiog. Bydd cyfle i gydweithio ag artist a manteisio ar ei arbenigedd yn cyfoethogi’r gweithgareddau ond gellir cyflawni pob tasg fel ymarfer annibynnol yn yr ystafell ddosbarth (heb fewnbwn partner) hefyd. Gan mai’r prif ysgogydd ar gyfer y gweithgareddau yw’r gelfyddyd ei hun, dylai’r tasgau llythrennedd a rhifedd lifo’n naturiol o bob ymarfer heb gael eu gorfodi.

Mae’r gweithgareddau sampl yn ategu’r dysgu drwy ysgrifennu creadigol, dawns, drama, ffilm, cerddoriaeth a’r celfyddydau gweledol a chymhwysol ac yn dangos sut mae’r tasgau amrywiol yn gysylltiedig â’r FfLlRh. Mae’r Gweithgareddau Cyforiog yn rhoi cyfle i’r disgyblion ddefnyddio, dangos a datblygu ystod o sgiliau drwy’r gweithgareddau trawsgwricwlaidd sy’n annog dysgu a meddwl yn greadigol. 

Ymhlith nodweddion cyffredin y Gweithgareddau Cyforiog mae:

  • Symbyliad i wahodd dysgwyr i ddysgu. Gallai hyn fod yn berfformiad, darn o gerddoriaeth, clip ffilm neu luniau.
  • Cyfleoedd i gydweithio ag artistiaid a sefydliadau’r celfyddydau, i gyfoethogi’r profiad dysgu ac ychwanegu ‘cyd-destun yn y byd go iawn’
  • Deilliannau, a grëwyd gan ddisgyblion, sy’n caniatáu i gynnydd dysgwyr mewn agweddau penodol ar y FfLlRh gael ei fesur (gallai hyn fod yn dasg ar lafar, gwaith ymchwil, gwaith ysgrifenedig neu dasg rifyddol i gynllunio gwaith celf a chostau cysylltiedig)
  • Tasgau sy’n annog amser a gyfarwyddir gan ddysgwyr mewn parau a grwpiau bach – i wella deilliannau a chynyddu cymhelliant
  • Y potensial i ddefnyddio offer all helpu i strwythuro dysgu ac arwain syniadau, wrth i ddysgwyr gwblhau tasg
  • Dolenni sy’n dangos sut mae’r gweithgaredd yn ymwneud â ffurfiau amrywiol ar gelfyddyd a meysydd y cwricwlwm
  • Codio manwl sy’n dangos lle y gall tasgau fod yn gysylltiedig â llwybrau cynnydd y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd neu sut y maent yn berthnasol iddynt
  • Offeryn Asesu ar gyfer Athrawon sy’n gysylltiedig â phob gweithgaredd cyfoethog sy’n eich galluogi i olrhain cynnydd disgyblion unigol mewn agweddau penodol ar lythrennedd a rhifedd o fewn y FfLlRh. 

 

Mae Cwestiynau hefyd yn rhan ganolog o’r gweithgareddau ac yn ategu’r Gweithgareddau Cyforiog – gan annog ac ategu cynnydd mewn llythrennedd a rhifedd, yn ogystal â’r celfyddydau. Mae’r Gweithgareddau Cyforiog yn cynnwys cwestiynau sy’n annog metawybyddiaeth, gan helpu dysgwyr i feddwl am eu syniadau eu hunain drwy fyfyrio (ar yr hyn y gwyddant), a defnyddio ffyrdd o reoli eu dysgu. Gellir annog y disgyblion i ddyfeisio eu meini prawf llwyddiant eu hunain drwy ddefnyddio’r cwestiynau, tra bod modd defnyddio’r offer i ategu dull cynllunio, yn ogystal â gwerthuso a myfyrio.