Pam y celfyddydau

header pam y celfyddydau

Dylai addysgu yn y celfyddydau a thrwy’r celfyddydau gael ei weld fel galluogwr i wella safonau mewn llythrennedd a rhifedd yn hytrach nag amharu ar y blaenoriaethau academaidd hynny.

Yr Athro Dai Smith, y Celfyddydau mewn Addysg yn Ysgolion Cymru, 2013

Sut mae’r celfyddydau yn helpu i ddatblygu sgiliau llythrennedd a rhifedd

Mae yna dystiolaeth helaeth fod defnyddio’r celfyddydau fel cyfrwng ar gyfer addysgu a dysgu o ansawdd yn cynyddu cymhelliant ac yn gwella perfformiad. Gall y celfyddydau hefyd fod yn alluogydd rhagorol ar gyfer datblygu sgiliau llythrennedd a rhifedd disgyblion, gan gynnig amrywiaeth o gyd-destunau bywiog a dulliau deniadol ar gyfer archwilio’r sgiliau hyn mewn modd naturiol gyda’ch dosbarth. Darllenwch rai o’r Gweithgareddau Gwerthfawr a’r Astudiaethau Achos yn y pecyn cymorth hwn i gael ysbrydoliaeth. 

P’un a yw’n golygu darllen nofel neu gerdd; trafod ai celf yw graffiti; ysgrifennu arolwg o ffilm neu wrando ar gyfweliad gyda chyfansoddwr, mae addysgu’r celfyddydau’n darparu cyfrwng cyfoethog ar gyfer datblygu sgiliau llythrennedd. Nid yw cyfleoedd i ddatblygu sgiliau rhifedd drwy weithgareddau celfyddydol mor amlwg bob tro, ond mae nifer o’r gweithgareddau creadigol a rennir yn y pecyn cymorth hwn yn dangos sut all y celfyddydau gynnig cyd-destunau ystyrlon ar gyfer archwilio a datblygu sgiliau rhifedd. O ddysgu am siapiau a phatrymau mewn celf weledol a dawns yn y Cyfnod Sylfaen i fesur cyfnodau o amser mewn darn o ffilm yng Nghyfnod Allweddol 2 i gostio a chyllidebu ar gyfer digwyddiad celfyddydol yng Nghyfnod Allweddol 3, mae ffyrdd creadigol dirifedi o ddod â rhifedd yn fyw mewn cyd-destunau go iawn drwy’r celfyddydau. 

Sut all Artistiaid a Sefydliadau Celfyddydol gefnogi eich gwaith yn yr ysgol

P’un a ydych yn athro arbenigol yn y celfyddydau ai peidio, byddwch yn canfod sector celfyddydol a diwylliannol bywiog y tu allan i giatiau’r ysgol sy’n awyddus i ddefnyddio ei arbenigedd creadigol i’ch cynorthwyo i fynd i’r afael â’r heriau addysgu a dysgu yr ydych yn eu hwynebu ar hyn o bryd. Felly, os ydych yn chwilio am ysbrydoliaeth newydd ar gyfer darparu agweddau ar y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd Cenedlaethol neu os byddech yn cael budd o gael cymorth penodol mewn pwnc celfyddydol, cymerwch gip ar y cyfeirlyfr o sefydliadau celfyddydol yn yr adran adnoddau i weld pwy sydd yn eich ardal chi.

O ymweliadau byr, hanner diwrnod i bartneriaeth barhaol am dymor / blwyddyn academaidd, gall sefydliadau celfyddydol ac artistiaid gynnig amrywiaeth o ddarpariaeth a chymorth i ysgolion mewn ymateb i’ch anghenion. Dyma rai enghreifftiau o’r ffyrdd gwahanol y gallech weithio gydag artistiaid:

  • gwaith cydweithredol yn y dosbarth mewn pynciau celfyddydol (ee cerddoriaeth, llenyddiaeth, dawns, drama, celf a dylunio, ffilm) i wella cyrhaeddiad a defnyddio arbenigedd (ee mewn cyfansoddi, ysgrifennu, coreograffi, perfformiad);
  • profiadau dysgu mewn lleoliadau allanol mewn cyd-destunau nad ydynt yn rhai celfyddydol / trawsgwricwlaidd (ee i gefnogi datblygiad llythrennedd a rhifedd/ i archwilio hanes drwy ddrama)
  • profiadau mewn lleoliadau allanol i gyfoethogi dysgu a dealltwriaeth yn y dosbarth; cael ysbrydoliaeth o waith proffesiynol (mae hyn yn cynnwys mynd i weld perfformiadau, orielau, amgueddfeydd);
  • mentora a hyfforddiant / rhannu sgiliau;
  • adnoddau addysgu
  • rhoi cipolwg o’r cyfleoedd gyrfa posibl yn y diwydiannau creadigol a dysgu am lwybrau i addysg, hyfforddiant a chyflogaeth yn y celfyddydau.

Beth yw manteision gweithio mewn partneriaeth?

Gall gweithio mewn partneriaeth â phartner celfyddydol neu ddiwylliannol arwain at amrywiaeth o fanteision i ysgolion: 

 

Mae’r manteision i fyfyrwyr yn cynnwys:

  • Datblygiad Creadigol: cyfleoedd ymarferol i bobl ifanc fod yn greadigol a datblygu eu sgiliau creadigol
  • Ysbrydoliaeth: gweithio gydag artistiaid proffesiynol
  • Ymgysylltu: rhoi cynnig ar bethau newydd, cyfoethogi dysgu, meithrin brwdfrydedd
  • Archwilio: cysylltu â sefydliadau newydd, cael profiad o leoedd newydd
  • Magu hyder: cael cydnabyddiaeth gan unigolyn proffesiynol am eich dawn greadigol / artistig; meithrin sgiliau, cynyddu chwilfrydedd a hyder i ymweld â lleoliadau diwylliannol/treftadaeth; annog pobl ifanc i gredu yn eu hunaniaeth greadigol 

 

Mae’r manteision i athrawon yn cynnwys:

  • Ysbrydoliaeth: datblygiad proffesiynol; dysgu gan yr artist neu’r sefydliad celfyddydol drwy ddarparu gwersi ar y cyd neu hyfforddiant mewn swydd (HMS)
  • Magu hyder: datblygu a chynyddu sgiliau a gwybodaeth
  • Herio syniadau: gweithio mewn ffordd wahanol gyda myfyrwyr
  • Etifeddiaeth: drwy ddatblygu staff, bydd gwybodaeth a sgiliau’n cael eu cadw mewn ysgolion ac yn cyfrannu at waith yn y dyfodol (gyda’r artist neu’r sefydliad celfyddydol neu hebddynt) 

 

Manteision i’r ysgol:

  • Ymchwilio i broblemau, ysgogi newid: gall partneriaethau gefnogi Cynllun Datblygu neu Gynllun Gwella’r Ysgol.
  • Gwella perfformiad a chanlyniadau: drwy ymgysylltu a mwynhau
  • Ymgysylltiad teuluol: cyfleoedd newydd i gynnwys teuluoedd yng ngweithgareddau’r ysgol/mewn addysg
  • Mynediad i unigolion proffesiynol allanol a fydd yn gallu gwella’r ddarpariaeth 

 

Manteision i’r artistiaid a’r sefydliadau celfyddydol:

  • Meddwl yn wahanol: am arferion a/neu gasgliadau
  • Dysgu gan staff a myfyrwyr: dulliau newydd, syniadau newydd, ymatebion newydd i’w gwaith creadigol
  • Cyrraedd/denu cynulleidfaoedd newydd

 

Gall gweithio mewn partneriaeth hefyd gynnig cydfanteision eraill, fel rhannu sgiliau rhwng yr ysgol a’r sefydliadau celfyddydol, gan gynnwys rhannu adnoddau.

Dyfyniad o ‘Partnerships’, Adran 4 o A New Direction’s Teachers’ Toolkit. Lluniwyd y pecyn cymorth i’ch helpu chi a’ch ysgol i ddefnyddio a hyrwyddo addysg yn y celfyddydau ac addysg ddiwylliannol yn fwy effeithiol fel elfen hanfodol o gwricwlwm cytbwys, cyffrous, a gellir ei lwytho yma