Gweithio mewn partneriaeth ar y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd Cenedlaethol

working in partnership header

 

 

Y cysylltiad rhwng eich gwaith a’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

 

Mae prosiectau celf cadarn yn cyflwyno cyfleoedd cyffrous i ddatblygu ystod o sgiliau llythrennedd a rhifedd mewn cyd-destun go iawn. Pan fyddwch yn siarad â’ch athro partner/athrawes bartner, yn y lle cyntaf, byddwch yn awyddus i’w cyffroi am yr ymyrraeth artistig sydd gennych mewn golwg ond bydd yn ddefnyddiol hefyd pe gallech amlygu’r elfennau llythrennedd a rhifedd a fydd yn deillio’n naturiol o’r prosiect ac a fydd yn ategu’r sgiliau a nodir yn y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd.

 

Mae artistiaid yn dod â sgiliau gwahanol i’r ystafell ddosbarth, ac mae athrawon yn ymwybodol bod artistiaid yn cynnig cyfleoedd i ddisgyblion ddefnyddio sgiliau llythrennedd a rhifedd mewn ffyrdd ymarferol, llawn hwyl. Efallai y bydd yn ddefnyddiol i chi feddwl ymlaen llaw am y pethau penodol yr ydych yn teimlo y gallwch eu cynnig. Bydd eich athro partner/athrawes bartner hefyd yn gallu cyfeirio at yr agweddau ar eich gwaith a fydd yn ategu ac yn gwella amcanion dysgu’r athrawon dosbarth. Gall trafod hyn gyda’ch gilydd o’r cychwyn fod yn fuddiol iawn.  

 

Ni fydd athrawon yn disgwyl i chi gael gwybodaeth drylwyr am y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd, ond bydd yn ddefnyddiol pe gallwch o leiaf gyfeirio at y Fframwaith yn eich cyswllt cyntaf â’r ysgol. Os ydych yn cynnal gweithdy hanner diwrnod yn unig, bydd cyfeirio’n fras at y Fframwaith yn eich trafodaeth â’r athro/athrawes yn ddigon. Ond os ydych yn gweithio ar fenter hwy, er enghraifft, cefnogi’r ysgol i gyflawni ei blaenoriaethau strategol, bydd angen trafod a rhannu gwybodaeth am y Fframwaith yn fanylach. Bydd dangos eich ymwybyddiaeth o’r Fframwaith mewn trafodaethau gyda’r athrawon yn eich galluogi i ganfod tir cyffredin a thrafod sut y gall eich celfyddyd a’ch ymarfer (boed yn gerddoriaeth, y celfyddydau gweledol, drama, dawns neu ffilm) gysylltu ag amcanion dysgu ehangach. Bydd hefyd yn dangos eich bod wedi gwneud eich gwaith cartref ac yn ennyn eu hyder!

 

Gallwch gyfeirio at sut y mae eich gwaith yn gysylltiedig â’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd mewn deunydd marchnata neu ohebiaeth ysgrifenedig â’r ysgol. Gallech ystyried disgrifio gweithdy nodweddiadol o safbwynt y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd neu restru’r sgiliau perthnasol o’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd y gall eich gweithdy helpu i’w hategu.

 

Ceisiwch beidio â bod yn rhy gyffredinol o ran eich dull. Mae’n hawdd iawn honni y bydd bron unrhyw brosiect creadigol yn datblygu sgiliau llafaredd, er enghraifft, ond mae angen i athrawon fod yn fwy penodol ynghylch y sgiliau sy’n gysylltiedig ag oedran y maent yn ymwneud â hwy yn y dosbarth. (Er enghraifft, un o’r disgwyliadau ym Mlwyddyn 2 yw bod dysgwyr ‘yn aros mewn rôl ac yn cynorthwyo eraill wrth chwarae rôl’, ac ym Mlwyddyn 6 disgwylir iddynt ‘ymchwilio i faterion heriol neu ddadleuol drwy barhau i gynnal y rôl y maent yn ei chwarae’). Cofiwch fod yn rhaid i athrawon asesu (dangos) y cynnydd y mae disgyblion wedi’i wneud yn erbyn y deilliannau a nodwyd ar gyfer y grŵp blwyddyn hwnnw.

Er y bydd gan y rhan fwyaf o brosiectau’r celfyddydau gysylltiadau uniongyrchol â datblygu llythrennedd, mae’n bwysig peidio ag anwybyddu’r elfennau rhifiadol sy’n ymwneud â phrosiectau o’r fath. (Gallai’r rhain fod yn sgiliau sy’n ymwneud â’r prosiect a gyflawnir gyda’r ysgol – neu mewn rhai achosion, yng ngwaith ehangach yr artist. Er enghraifft, amcangyfrif, dychmygu neu fesur maint y gwaith celf, cyfrifo elw a cholled, amseriad ac amserlenni.

 

NID yw rhifedd fel y diffinnir gan y Fframwaith yr un peth â Mathemateg. Mae iddo ddiffiniad manylach. Gyda Rhifedd mae’r pwyslais ar ddefnyddio sgiliau rhesymu rhifiadol (rhifau, mesur a data) i ddatrys problemau yn y byd go iawn ac ar allu cynllunio, cyflawni ac egluro’r dulliau sy’n ymwneud â dod o hyd i’r ateb cywir.) Yn ystod eich ymarfer, mae’n debygol iawn eich bod yn defnyddio o leiaf rai sgiliau rhifedd, hyd yn oed os nad ydych yn ystyried eich hun yn fathemategydd! Mae’r gweithgaredd Celf y Tir yn ystyried sut y mae dau artist yn defnyddio sgiliau rhifedd yn eu hymarfer, gan gynnwys mesur, pwysau a chyfaint, amseriad ac amserlenni. Mae angen i artistiaid a sefydliadau celfyddydol ystyried sut i brisio ac ariannu eu gwaith a gwneud cyfrifiadau ynghylch elw a chostau – a bydd rhai o’r pwyntiau hyn yn cysylltu’n naturiol â blaenoriaethau’r athro/athrawes.

 

Bydd athrawon yn awyddus i ddatblygu sgiliau penodol iawn. Felly ystyriwch sut i'w helpu. Byddwch chi'n gallu darparu cyfleoedd drwy weithgareddau celfyddydol i blant gymhwyso eu  sgiliau o'r byd go iawn. Er enghraifft, mae'r gweithgarwch Creu Graffiti yn defnyddio sgiliau rhifedd i gynyddu maint darn o waith celf.

 

Beth sydd yn y Fframwaith?

Mae’r Fframwaith yn disgrifio’r sgiliau y mae disgwyl i blant a phobl ifanc eu datblygu ac yn pennu deilliannau llythrennedd a rhifedd (disgwyliadau, i bob diben) ar gyfer pob blwyddyn. I gael gwybodaeth fanylach am y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd cliciwch yma

 

Cyfarfod â’r Ysgol

I’ch helpu i baratoi ar gyfer y cyfarfod cychwynnol gyda’r athro/athrawes, gallai fod yn werth edrych ar y Rhestr Gyfeirio Gyflym  ac amlygu unrhyw feysydd sgiliau y credwch y byddai eich gwaith yn cysylltu’n dda â hwy neu ddarparu cyd-destun atyniadol ar gyfer cymhwyso a defnyddio’r sgiliau hynny. Gwnewch nodyn o unrhyw bwyntiau eraill yr hoffech eu trafod gyda’r athro/athrawes.

 

Yn y cyfarfod ei hun, efallai y byddwch am ofyn cwestiynau megis:

 

  • Pa sgiliau llythrennedd a rhifedd rydych yn canolbwyntio arnynt ar hyn o bryd? A oes unrhyw feysydd penodol lle y mae angen help ar eich dosbarth?
  • Sut y gallwn i helpu yn hyn o beth?
  • A all y gwaith artistig rydym yn ei gynllunio helpu i ategu’r asesiadau y mae’n rhaid i chi eu gwneud?
  • A allai’r ddogfennaeth/arfarniad o’r gwaith a wnaf, helpu gyda’ch asesiadau ar gyfer gofynion dysgu?
  • A allwch       ddangos enghreifftiau o waith y disgyblion a disgrifio’r ystod gallu o fewn y dosbarth?
  • A allwch egluro unrhyw adrannau perthnasol o’r datganiadau ‘cyfeillgar i ddysgwyr’ yr hoffech i mi fynd i’r afael â nhw yn benodol?

Cliciwch yma i weld y Fersiynau cyfeillgar i ddysgwyr o’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

I gael gwybod y deilliannau perthnasol ar gyfer y grŵp penodol o blant y byddwch yn gweithio gyda hwy, bydd angen i chi wybod pa Gyfnod Allweddol neu grŵp blwyddyn maent yn perthyn iddo. Mae’r deilliannau ar gyfer llythrennedd a rhifedd mewn dogfennau ar wahân. Ym mhob achos bydd angen i chi sgrolio i lawr i’r rhif blwyddyn perthnasol, yn y gornel chwith uchaf.