CA2: Dylan Thomas

Dysgwyr Blwyddyn 3 a 4, Ysgol Gynradd Llangiwg gydag artistiaid a beirdd

Trosolwg

Gan ddefnyddio cerddi Dylan Thomas yn ysgogiad, bu’r artist Keith Bayliss yn helpu’r disgyblion i greu celf yn arddull Ceri Richards, artist y cafodd ei waith ei ddylanwadu gan farddoniaeth ei gyfaill, Dylan Thomas.

Bu’r bardd Cheryl Beer yn helpu’r dysgwyr i edrych ar ‘Under Milk Wood’ ac ysgrifennu eu cerddi eu hunain yn sied ysgrifennu Dylan – pabell a logwyd o’r Boathouse yn Nhalacharn.

Dysgodd y disgyblion adrodd rhannau o ‘Under Milk Wood’ a buont yn gwrando ar Gillian Clarke yn darllen ‘Do not go gentle into that good night’.

Roedd y prosiect yn para hanner tymor, gan gychwyn â deuddydd o ymweliad gan Keith Bayliss. Buddiol oedd bod Canolfan Dylan Thomas Centre a Swyddog Datblygu’r Celfyddydau o’r awdurdod lleol yn ymwneud â’r prosiect.

Cafwyd dathliad o’r canlyniadau yng nghwmni’r rhieni a’r gymuned ehangach mewn diwrnod agored.

dylan thomas
Cefndir

Bob blwyddyn bydd Ysgol Gynradd Llangiwg yn trefnu cydweithio gydag artistiaid fel rhan o’i rhaglen i ehangu profiad y dysgwyr a hybu ymgysylltiad.

Datblygwyd y prosiect hwn fel rhan o ymgyrch yr ysgol i wella safonau llythrennedd yng Nghyfnod Allweddol 2, a chynnwys llythrennedd ar draws y cwricwlwm. Galluogodd i’r athrawon gyflawni adrannau perthnasol o’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd i Flynyddoedd 3 a 4 o ran Llythrennedd, yn benodol:

  • Llafaredd – Datblygu a chyflwyno gwybodaeth a syniadau – Siarad, Gwrando, Cydweithio a Thrafod
  • Darllen – Ymateb i’r hyn a ddarllenwyd – Amgyffred, Ymateb a dadansoddi
  • Ysgrifennu – Trefnu syniadau a gwybodaeth – Ystyr, dibenion, darllenwyr, Strwythur a threfn
  • Ysgrifennu – Ysgrifennu’n gywir – Iaith, Gramadeg, atalnodi, sillafu, llawysgrifen.

Roedd yn cyflawni sawl maes (Sgiliau ac Amrywiaeth) yn rhaglenni astudio Cyfnod Allweddol 2 ar gyfer Saesneg, celf a dylunio a TGCh. Roedd hefyd yn gyfle i fynd i’r afael â’r Cwricwlwm Cymreig a dathlu canmlwyddiant Dylan Thomas. Man cychwyn y cydweithio oedd dogfennau cynllunio cwricwlwm tymor canolig athrawon Blwyddyn 3 a 4.

I baratoi at ymweliad yr artist a’r bardd, gofynnwyd i’r disgyblion ddod o hyd i wybodaeth am Dylan Thomas a Ceri Richards fel gwaith cartref.

Canlyniadau

Cafodd y cerddi a’r gwaith celf eu harddangos mewn ffris yng nghoridor yr ysgol, a chafodd darlleniadau’r cerddi eu recordio gan ddefnyddio meddalwedd cyflwyno.

Ysgrifennodd y plant destun cyfarwyddiadol i ddysgwyr Blwyddyn 5 a 6 i’w galluogi i atgynhyrchu’r gwaith a wnaed ganddynt gyda Keith Bayliss. Bu disgyblion Blwyddyn 5 a 6 wedyn yn gwerthuso’r testun cyfarwyddiadol a rhoi adborth i ddisgyblion Blwyddyn 3 a 4 ar ba mor effeithio ydoedd.

outcomes

Gwelodd yr athrawon welliant yn nealltwriaeth y disgyblion o iaith, strwythurau a dyfeisiau barddonol, gan arwain at lefelau uwch mewn darllen ac ysgrifennu.

outcomes two

Datblygu

Penderfynodd yr ysgol ymestyn thema Dylan Thomas drwy gydol Cyfnod Allweddol 2 ar gyfer yr hanner tymor canlynol, ac ymwelodd y disgyblion â’r Boathouse, cartref Dylan Thomas yn Nhalacharn.  

Myfyrio

Roedd y plant wedi mwynhau cydweithio â’r artistiaid, gan weithio’n llawn brwdfrydedd ac awch. Defnyddiai’r prosiect ymagwedd greadigol at gyflwyno Dylan Thomas, fel person a’i waith, i gynulleidfa ifanc gan ysbrydoli’r plant i ddatblygu eu syniadau a’u gwaith celf eu hunain.

Mwy o wybodaeth

Cafodd llawer o fentrau ar draws ffurfiau ar gelfyddyd eu hannog a’u cynorthwyo gan Lenyddiaeth Cymru yn ystod Blwyddyn Ganmlwyddiant Dylan Thomas.  I weld mwy o enghreifftiau o’r amrywiaeth eang o waith a grëwyd o ganlyniad i’r gweithdai creadigol, ewch i www.developingdylan100.co.uk.  Mae’r wefan yn cynnwys ffilmiau o awduron ac ysgolion yn gweithio ar fentrau creadigol, drwy ryddiaith, barddoniaeth, cerddoriaeth a chelf; adnoddau ar-lein ar gyfer gweithdai ysgrifennu creadigol i Gyfnodau Allweddol 2, 3 a 4, ynghyd â dolenni i wefannau defnyddiol eraill.