CS: The Amazing Adventures of Wallace and Bates

Theatr na nÓg with Foundation Phase, Years 1 and 2 learners

The Amazing Adventures of Wallace and Bates
Trosolwg

Drama ryngweithiol oedd ‘The Amazing Adventures of Wallace and Bates’, a aeth â’r plant ar daith drwy storïau gwir am ddau fforiwr dewr yn Oes Fictoria.

Daeth dau wyddonydd Oes Fictoria i’r ysgol i baratoi at eu taith ddarganfod i’r Amazon.  Wrth i’r hanesion antur gael eu hadrodd, caiff y plant gyfle i fentro allan ar eu pen eu hunain. Cânt y cyfle hefyd i rannu eu profiadau gyda’u cyfoedion, gan roi iddynt well dealltwriaeth o fyd natur. 

Yn ogystal â’r perfformiad yn yr ystafell ddosbarth, aiff yr actorion â’r gynulleidfa ar eu hymgyrch eu hunain i’r awyr agored i ddarganfod rhywbeth newydd eu hunain.

Cefndir

Yn y blynyddoedd diwethaf, gwelodd Theatr na nÓg fod galw am gynyrchiadau sydd ag elfen gref o adrodd stori, yn arbenning rhai sy’n ymwneud â phynciau amgylcheddol a gwyddonol i ddysgwyr ifanc.

Lluniwyd adnoddau addysgu dwyieithog i gyd-fynd â’r cynhyrchiad gan arbenigwyr y Cyfnod Sylfaen a oedd ar secondiad gyda’r cwmni. Aed â’r cynhyrchiad ar daith yn bennaf yn ardaloedd Castell-nedd Port Talbot, Abertawe a Phen-y-bont ar Ogwr, gan gynnwys i Ysgol Gynradd Gnoll, Castell-nedd; Ysgol Gynradd Tan-y-lan, Abertawe; Ysgol Gynradd Trelales, Pen-y-bont ar Ogwr; ac Ysgol y Wern, Ystalyfera, Castell-nedd Port Talbot.

Mae’r prosiect hwn yn cyflawni llawer o feysydd, Sgiliau ac Amrywiaeth, y rhaglenni astudio Cymraeg a Saesneg, ac mae hefyd yn cysylltu â nifer o’r saith maes dysgu yn y Cyfnod Sylfaen, e.e. Sgiliau Iaith, Llythrennedd a Chyfathrebu, Datblygiad Personol a Chymdeithasol.  O ran Llythrennedd, roedd yn cyflawni’r adrannau hyn o’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd i Flynyddoedd 1 a 2:

  • Llafaredd – Datblygu a chyflwyno gwybodaeth a syniadau – Siarad, Gwrando, Cydweithio a Thrafod
  • Ysgrifennu – Trefnu syniadau a gwybodaeth – Ystyr, dibenion, darllenwyr, Strwythur a threfn.

O ran Rhifedd, bu’r disgyblion yn cofnodi eu canfyddiadau drwy gatalogio a dosbarthu’r planhigion y daethant o hyd iddynt y tu allan:

  • Datblygu rhesymu rhifiadol – Nodi prosesau a chysylltiadau, Cynrychioli a chyfathrebu, Adolygu
  • Defnyddio sgiliau data – Casglu a chofnodi data, Cyflwyno a dadansoddi data, Dehongli canlyniadau.

Cefndir

Mae Theatr na nÓg yn cydweithio ag athrawon a chynghorwyr ar gynyrchiadau ac adnoddau, i wneud yn siŵr eu bod yn diwallu anghenion dysgwyr a chwricwlwm yr ysgol.

Cynllunio a pharatoi

Ddwywaith y flwyddyn, mae Theatr na nÓg yn cwrdd â grŵp cyfeirio proffesiynol o athrawon i ymgynghori â hwy ynghylch cynnal a datblygu’r gwasanaeth a ddarperir i’r awdurdodau lleol. Yn gyffredinol, roedd y grŵp hwn yn cynnwys hyd at 12 o athrawon, penaethiaid ysgol a chynghorwyr. Cynhaliwyd trafodaethau rhwng yr ysgolion a thîm prosiect y cwmni theatr i gynllunio profiad pob ysgol benodol.

Mae’r ffordd y caiff y disgyblion eu cyflwyno i’r cynhyrchiad yn amrywio o ysgol i ysgol.Roedd rhai ohonynt, fel Ysgol y Wern ac Ystalyfera, yn cychwyn arni gyda sesiwn adrodd stori i baratoi’r dysgwyr at ymweliad yr actorion.  Defnyddiai eraill y perfformiad yn fan cychwyn, a mynd ati wedyn i ddatblygu’r thema drwy weithgareddau a awgrymwyd yn y pecyn adnoddau ategol.  Yn gyffredinol, ysgogai’r perfformiad dymor cyfan o waith pwnc.

Cynhaliodd y cwmni theatr chwe mis o waith ymchwil dwys cyn cychwyn ar y prosiect, ynghyd â phedair wythnos o waith paratoi dwys yn cynnwys ymarferion gyda’r actorion (yn amgylchedd yr ysgol), a chyfansoddwr.

Canlyniadau

Roedd y prosiect yn cyflwyno’r dysgwyr i grefft adrodd stori drwy gyfathrebu gwybodaeth a oedd ar adegau yn gymhleth, a defnyddio amryw dechnegau i greu effaith, e.e. meim a chwestiynau rhethregol. Wrth i wahanol elfennau’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd gael eu cyflwyno, gwnâi’r ysgolion benderfyniadau o ran beth i ganolbwyntio arno – naill ai cyn y perfformiad neu wedi hynny. Felly amrywiai’r canlyniadau dysgu o ysgol i ysgol.

I lawer o ddisgyblion, dyma oedd eu cyflwyniad cyntaf i actorion go iawn a’u rolau. Drwy gwrdd â’r cymeriadau hyn, gobeithiai’r cwmni theatr y câi’r dysgwyr eu hannog i fynychu cynyrchiadau pellach yn y theatr.

Gwerthuso
wallace

Casglwyd adborth gan y dysgwyr a’r athrawon ar lafar yn ogystal â thrwy ffurflenni adborth.  Roedd sylwadau’r plant yn cynnwys,

“Roeddwn i’n meddwl ei fod yn hwyl ac fe wnes i fwynhau’r gweithgareddau fforio”

“Roedd cael mynd tu allan yn wych, a chael cyfle i sgwrsio gyda’r actorion a dod o hyd i chwilod yng nghae’r ysgol”. 

Roedd sylwadau’r athrawon yn cynnwys,

“Am ein bod wedi derbyn CD ar gyfer waith dilynol, rwy’n bwriadu defnyddio llawer o’r gweithgareddau i ysbrydoli’r plant ymhellach, yn arbennig o ran gwaith ymchwilio – profiad cwbl werth chweil”.

Mwy o wybodaeth

Mae Theatr na nÓg yn cynhyrchu theatr i amrywiaeth eang o gynulleidfaoedd ledled Cymru, mewn amrywiaeth o leoliadau ac yn y ddwy iaith.http://www.theatr-nanog.co.uk/amazing-adventures-wallace-and-bates