Dysgu Creadigol drwy’r Celfyddydau

Mae Dysgu Creadigol drwy’r Celfyddydau - cynllun gweithredu i Gymruyn cynnwys dwy elfen benodol: Cynllun yr Ysgolion Creadigol Arweiniol a Chynnig y Celfyddydau ac Addysg Cymru Gyfan. Mae’n rhaglen bum mlynedd a ariennir ar y cyd gan Lywodraeth Cymru a Chyngor Celfyddydau Cymru, ac fe’i cynhelir hyd 2020. Nod y rhaglen greadigol, arloesol a chyffrous hon yw cyflwyno newid sylweddol ym myd y celfyddydau ac addysg yng Nghymru.

 

Rhaglen a ariennir gan grant yw Cynllun yr Ysgolion Creadigol Arweiniol, sy’n agored i ysgolion yng Nghymru ac mae’n canolbwyntio ar dechnegau dysgu creadigol i wella llythrennedd, rhifedd a lleihau effaith amddifadedd ar gyrhaeddiad addysgol. Bydd ysgolion yn gweithio gydag Asiantau Creadigol, sy’n gweithredu fel broceriaid a hwyluswyr, a chydag Ymarferwyr Creadigol er mwyn darparu prosiectau yn ystod y diwrnod ysgol, gan fynd i’r afael â materion datblygu a nodwyd yn yr ysgol. Mae Cynllun yr Ysgolion Creadigol Arweiniol yn agored i bob ysgol a gynhelir yng Nghymru a’i nod yw arbrofi â dulliau creadigol i helpu i wella llythrennedd, rhifedd a lleihau effaith amddifadedd ar gyrhaeddiad addysgol. Mae artistiaid yn ganolog i’r cynllun ac efallai y byddech yn dymuno ystyried gwneud cais i fod yn Asiant Creadigol a/neu’nYmarferydd Creadigol.

 

Nod Cynnig y Celfyddydau ac Addysg Cymru Gyfan yw:

  • cynyddu a gwella cyfleoedd i athrawon a dysgwyr weithio gydag artistiaid a sefydliadau’r celfyddydau/diwylliannol/treftadaeth;
  • cynyddu’r cyfleoedd i bobl ifanc brofi gwaith artistiaid a sefydliadau’r celfyddydau/diwylliannol yng Nghymru;
  • creu mwy o gyfleoedd i gyfathrebu a chreu partneriaethau rhwng ysgolion, artistiaid, sefydliadau’r celfyddydau/diwylliannol/treftadaeth a chymunedau lleol.

 

Mae Cynnig y Celfyddydau ac Addysg Cymru Gyfan yn cynnwys dwy brif elfen: Rhwydweithiau Rhanbarthol ar gyfer y Celfyddydau ac Addysg  a Chronfa Profi’r Celfyddydau

Mae pedwar Rhwydwaith Rhanbarthol ar gyfer y Celfyddydau ac Addysg wedi cael eu sefydlu ac wedi derbyn cyllid er mwyn cynnal ystod o weithgareddau ledled Cymru. Bydd y Rhwydweithiau’n gweithio gydag ysgolion, y Consortia Addysg Rhanbarthol, awdurdodau lleol a rhanddeiliaid yn y sectorau addysg, celfyddydau, creadigol, diwylliannol a threftadaeth. Byddant yn cynyddu ac yn gwella profiadau a chyfleoedd yn y celfyddydau mewn ysgolion drwy feithrin cysylltiadau rhwng athrawon, addysgwyr a phartneriaid o’r sector addysg, ymarferwyr yn y celfyddydau, sefydliadau a lleoliadau’r celfyddydau, sefydliadau a lleoliadau diwylliannol a threftadaeth (fel amgueddfeydd, llyfrgelloedd ac archifau), darparwyr celfyddydau’r awdurdod lleol (gan gynnwys gwasanaethau cerddoriaeth), celfyddydau addysg uwch a phartneriaid diwylliannol, a’r sector diwydiannau creadigol.

 

Bydd yn ofynnol i bob un o’r pedwar Rhwydwaith Rhanbarthol ddarparu’r canlynol: 

  • Rhaglen o ddatblygiad proffesiynol o safon uchel i athrawon, artistiaid, sefydliadau’r celfyddydau a diwylliannol.
  • Sefydlu a chydgysylltu cyfleoedd rhwydweithio ar gyfer athrawon, artistiaid a sefydliadau o sectorau’r celfyddydau, creadigol, diwylliannol a threftadaeth – yn ddigidol ac wyneb yn wyneb.
  • Cysylltu ysgolion ag artistiaid a sefydliadau’r celfyddydau – gweithredu fel brocer
  • Casglu gwybodaeth am y cynnig ‘rhanbarthol’ a hyrwyddo enghreifftiau o arfer gorau.
  • Darparu’r rhaglen Hyrwyddwyr y Celfyddydau Lleol – bydd athrawon profiadol y celfyddydau yn ymgymryd â rôl hyrwyddwyr cyhoeddus addysg celf er mwyn rhannu eu sgiliau, arbenigedd a brwdfrydedd gydag athrawon ac ysgolion eraill.

 

Bydd pob Rhwydwaith yn ymateb i anghenion a blaenoriaethau ei ranbarth, ond disgwylir iddynt weithio gyda’i gilydd i rannu cynlluniau, datblygu dull gweithredu cyson lle y bo’n briodol a chydweithio, yn enwedig er mwyn rhannu arfer da.

Mae Cronfa Profi’r Celfyddydau yn annog ysgolion i roi cyfleoedd i blant a phobl ifanc fynd ‘gam ymhellach’ i archwilio profiadau creadigol, diwylliannol a chelfyddydol. Rydym am helpu ysgolion i ddatblygu eu dealltwriaeth o’r ystod o weithgareddau celf o safon uchel sydd ar gael ac sy’n hygyrch. Bydd ysgolion yn gwneud cais am gyllid a bydd dwy elfen o gymorth ar gael:

  • Elfen 1 –Ewch i Weld: gall ysgolion wneud cais am grantiau untro i ariannu ymweliadau â digwyddiadau celfyddydol o safon uchel mewn orielau, theatrau, canolfannau celfyddydol a lleoliadau eraill. Gall digwyddiadau gynnwys ymweliadau â pherfformiadau ac arddangosfeydd neu ymweliadau er mwyn gweld gweithwyr celfyddydol proffesiynol wrthi'n datblygu a chreu eu gwaith.
  • Elfen 2 – Cydweithio Creadigol: gall ysgolion a/neu sefydliadau celfyddydol wneud cais am arian i ddatblygu prosiectau mwy uchelgeisiol. Byddwn yn edrych am brosiectau sy’n wahanol i’r arfer ac yn unigryw. Disgwyliwn i brosiectau gynnwys cydweithio rhwng sefydliadau’r celfyddydau neu’r sector creadigol, athrawon a dysgwyr.

Caiff pob gweithgaredd sy’n ymwneud â Dysgu creadigol drwy’r celfyddydau ei ategu gan y Porth Dysgu Creadigol ar-lein a fydd yn cynnig dull o rannu adnoddau, arferion gorau, cyfleoedd i gymryd rhan mewn gweithgareddau celfyddydol ac addysg, a chyfleoedd hyfforddi a datblygu ar gyfer ysgolion, athrawon a gweithwyr proffesiynol creadigol.

I gael y bwletin newyddion rheolaidd Dysgu Creadigol drwy’r Celfyddydau, tanysgrifiwch i’r rhestr bostio.